Het Franse woord porte-manteau betekent letterlijk ‘draagmantel’. In Nederland hebben we het dan over een kapstok. In Engeland heeft het woord echter minstens twee andere betekenissen. Ten eerste kan het gaan om een type koffer dat uit twee gelijke compartimenten bestaat. In 1872 ging schrijver Lewis Carroll in zijn boek Through The Looking Glass (het vervolg op Alice’s adventures in Wonderland) met die betekenis aan de haal. Hij vond namelijk de zogenaamde koffer- of porte-manteauwoorden uit. Dat zijn woorden met twee betekenissen in zich verpakt. Zo bedacht hij ‘slithy’ (slimy en lithe) en ‘mimsy’ (miserable en flimsy). Zijn voorbeeld werd later door andere efficiënte taalkunstenaars gevolgd. En terecht, want de mogelijkheden zijn eindeloos.

Porte-manteau.
Neem je mantel mee.
Zeg maar nee, dan krijg je er twee.
Twee woorden voor de prijs van één:
dat is een porte-manteauwoord.

Ork, ork, ork,
Soep eet je met een spork.
We zwaaien naar Engeland vanuit de EU,
Sinds de Brexit is het hello, goodbye to you.

Frans en Nederlands voor kapstok:
dat is een porte-manteau.
Engels voor een koffer met twee gelijke compartimenten:
ook dat is een porte-manteau.

The Invisible Man van H.G. Wells
droeg zo’n koffer met zich mee,
de onzichtbare engerd, of noem hem ongerd.
Alice keek door The Looking Glass,
en zag zijn in hoed en jas gehulde gestalte aan de thee.

Tijdens de brunch app ik met concullega’s,
terwijl ik ze een broodje aap verkoop.
Alsof ik de schurk ben in je dagelijkse soap.

Een van hen komt bij van zijn vechtscheiding,
en zit te sexten in een motel.
Met wildvreemde vrouwen, dat dan weer wel.

Later zit ik op de bank met mijn mok.
Ik luister naar muziek van Hazmat Modine,
en lees nieuws over een stad die zucht onder de smog.

In deze tijden van lockdowns en thuiswerken geniet ik van het infotainment dat youtube te bieden heeft. Bovendien overweeg ik om een webinar te volgen over het omgaan met teleurstellingen. Zouden potloodventers met erectieproblemen daar ook baat bij hebben? Of is er een pilletje voor hen? Viagra voor potloodventers zouden we vialood kunnen noemen. Misschien dat ze hun lange overjas dan voortaan voorgoed aan de kapstok of porte-manteau hangen, omdat ze hun minderwaardigheidscomplex overwonnen hebben.


0 reacties

Geef een reactie

Deze site gebruikt Akismet om spam te verminderen. Bekijk hoe je reactie-gegevens worden verwerkt.