Slow-tv

Er zijn dagen dat ik mijn NOS-app nog weiger te openen. Soms is het gewoon te veel: een achterlijk kabinet, de aanhoudende ellende in Gaza, een zich in stilte voltrekkende humanitaire ramp in Soedan, de bullshit-machine van Trump. Moet ik doorgaan? Af en toe vind je in de deprimerend grijze nieuwsmassa een luchtig of hoopvol bericht. Misschien omdat de journalisten anders ook gillend gek worden achter hun bureau. Of omdat ze vroeger allemaal naar ‘De baas van het journaal‘ van Kinderen voor Kinderen hebben geluisterd. Hoe dan ook: het positieve nieuwsfeit van deze week was de Elandentrek in Zweden.

Het is schijnbaar al zes jaar op rij een kijkcijferhit in Scandinavië: Den stora älgvandringen. Op verschillende plekken in Noord-Zweden zijn camera’s geplaatst die de trek van de elanden in beeld brengt. Via een livestream kun je meekijken hoe de elanden langzaam door het water van de Ångerman-rivier waden en door de dichte bossen van Norrland zwalken. Ultieme slow-tv, want de helft van de tijd zit je naar een landschap te kijken waarin niets beweegt. Je hoort wat vogels, het geruis van de wind of de rivier en dan – heel langzaam – komt daar zo’n eland aan gesloft. Het zijn prachtige beesten, fascinerend ook met die langgerekte snuit en de net iets te grote oren.
 
Voor wie liever de natuur dichter bij huis online bekijkt, kan terecht bij de Visdeurbel. Ieder voorjaar zwemmen er duizenden vissen door de grachten van Utrecht, op weg naar de Kromme Rijn, waar ze zich voortplanten. Maar om daar te komen moeten ze door de Weerdsluis, en die kan alleen handmatig geopend worden. Iedereen kan via een camera meekijken in de sluis en op de bel drukken als er een vis in beeld komt. De sluiswachter krijgt dan een seintje en kan de sluis openen. Natuurbeleving vanuit je luie stoel. Of zoals de mensen van de Visdeurbel het zelf verwoorden: connecting nature with people.
 
Zowel de migrerende vissen als de trekkende elanden hebben veel bekijks. In de chatfunctie naast de livestreams wordt enthousiast gereageerd als er een beest is gespot. Waar komt die fascinatie vandaan? Waarom gaan we met z’n allen naar een scherm zitten turen waar maar af en toe iets op te zien is? Ik bedoel: ik snap die wens tot vertragen volkomen, maar kom je niet meer tot rust door daadwerkelijk de natuur in te gaan? In plaats van de natuur naar de mensen te brengen, de mens de natuur te laten opzoeken.
 
Wanneer zitten we nou nog eens rustig buiten, gewoon te kijken naar de bomen, de vogels, de padden? Oké, vissen en elanden zijn misschien wat lastig te spotten, maar gewoon een halfuur op één plek blijven en kijken, dat moet toch te doen zijn? We zijn zo losgezongen van onze omgeving, van het simpelweg in het hier en nu zijn, dat dat misschien enige oefening vergt. Misschien beginnen met vijf minuten. Zitten en kijken. Dan tien minuten. Zitten en kijken. Tot we echt gaan zien wat er zich allemaal binnen handbereik afspeelt.
 
Hebben we meteen een positieve tegenhanger van al dat zware nieuws dat ons dagelijks overspoelt. Ons raam: daarachter vind je de ultieme slow-tv.