Vorige week vrijdag overleed actrice Louise Fletcher op achtentachtigjarige leeftijd. Zij is vooral bekend van haar rol als de sadistische Nurse Ratched in de film One Flew Over the Cuckoo’s Nest uit 1975. Dat is een van mijn favoriete films en haar rol als de duivelse zuster Ratched is naar mijn mening een van de meest indrukwekkende gezichten van het kwaad in fictie.

Waarom breng ik een ode aan een van de meest verwerpelijke fictieve karakters ooit? Omdat de held van een film vaak pas goed tot zijn recht komt als deze een waardige tegenstander heeft. Ik denk aan antagonisten als kolonel Hans Landa in de film Inglourious Basterds of Bill the Butcher in Gangs of New York. Die zijn zo angstaanjagend dat je je als kijker zorgen maakt over de protagonist in de film.

In het geval van One Flew Over the Cuckoo’s Nest botst het karakter van Nurse Ratched op overtuigende wijze met dat van de rebelse Randle McMurphy, die op fenomenale wijze gespeeld wordt door Jack Nicholson. Het engste aan haar is dat ze bijna altijd koel en berekenend blijft terwijl McMurphy haar op de proef stelt. Dit alles speelt zich af in een psychiatrische inrichting. McMurphy komt daar terecht nadat hij zich gek heeft laten verklaren om zo aan een gewone gevangenisstraf te ontkomen.

Hij ondermijnt haar gezag en krijgt een aantal van de patiënten die door Ratched gedomineerd worden aan zijn kant. Zijn persoon staat voor rebellie, vrijheid en levenslust terwijl Ratched iemand is die misbruik maakt van haar macht over de aan haar toevertrouwde patiënten. Zij wordt door Louise Fletcher zo overtuigend neergezet dat je gaat denken dat ze met haar blik iemand kan doden. Helaas heeft ze meer middelen tot haar beschikking dan alleen haar blik. Met desastreuze gevolgen voor bepaalde karakters.

Nu ik me naar aanleiding van het overlijden van Fletcher verder verdiep in de film, valt me nog iets op. Maar liefst drie bijrollen in de film worden gespeeld door debuterende acteurs met een veelbelovende filmcarrière in het verschiet: Cristopher Lloyd (later Doc Brown in de Back to the Future-films), Danny Devito (bekend van o.a. Roald Dahlverfilming Matilda) en Brad Dourif (o.a. de stem van bezeten pop Chucky, de slijmerige Wormtongue in The Lord of the Rings en Doc Cochran in wildwestserie Deadwood). Verder was het ook het acteerdebuut van Will Sampson. Hij speelde het reusachtige native-Amerikaanse opperhoofd dat de verteller is in het boek waar de film op gebaseerd is.

Behalve het geweldige acteerwerk van Jack Nicholson en Louise Fletcher, die beiden een Oscar wonnen voor hun rollen, valt er veel te beleven als kijker van deze film. Het lot van de sprankelende Randle McMurphy, de door Brad Dourif gespeelde tragische stotteraar Billy Bibbit en de kwaadaardige Nurse Ratched zal me altijd bijblijven. One Flew Over the Cuckoo’s Nest is een echte klassieker, die Louise Fletcher nog lang in herinnering zal houden.


1 reactie

vreer · 26 september 2022 op 23:12

J. One flew over the Cuckoos nest is een memorabele film. Referentie kader voor velen over de ouderwetse psychiatrie, machtsmisbruik, het geniale spel van de hoofdrolspelers .. En ook op discursief niveau is ie dus zeer interessant. Welke beelden krijgen om welke reden wat voor aandacht? Dank je voor het weer herinneren van deze film 🙂

Geef een reactie

Deze site gebruikt Akismet om spam te verminderen. Bekijk hoe je reactie-gegevens worden verwerkt.