Het al lang afgeschreven Kramers Nederlands Woordenboek uit MCMLXXXI (1981) dat in de boekenkast op mijn studeerkamer staat, vat nostalgie als volgt samen: “nostalgiev [g=g ] heimwee naar vroeger; nostal’gisch bnw met gevoelens van nostalgie. Mooi dat mijn woordenboek ook de klemtonen aangeeft in de uitspraak door daar een apostrof te plaatsen. Die informatie had ik gemist als ik me had beperkt tot de gratis Van Dale online. Daar vind je beknoptere informatie, omdat je moet betalen voor meer. Uit pure wanhoop is Van Dale tegenwoordig zelfs genoodzaakt om wat er gratis online te vinden is te omringen met online advertenties waar ík in ieder geval niet op zit te wachten. Tja, ze moeten ergens geld mee verdienen. Dit alles houdt mijn nostalgische gevoelens over mijn ouderwetse fysieke woordenboek in stand. Vroeger had een woordenboek meer waarde.

Als je ouder wordt, denk je af en toe met heimwee terug aan tijden die voorbij zijn, mensen die je uit het oog bent verloren of die niet meer leven behalve in je herinneringen. Ik denk dat de meeste nostalgische gevoelens voortkomen uit een verlangen naar iets wat er was, maar niet meer is. Positieve dingen die je hebt meegemaakt springen er positief gekleurd uit, terwijl we negatieve dingen liever vergeten of er in ieder geval minder aan proberen te denken. In die zin is nostalgie selectief.

Ik heb bijvoorbeeld een goede jeugd gehad, met ouders die mij een beschermde plek gaven waarbinnen ik kon opgroeien. Er waren vast wel minder leuke dagen, maar daar heeft nostalgie geen boodschap aan. Vooral technisch gezien waren sommige dingen minder ver ontwikkeld dan nu, maar aangezien je toen niet wist hoe het later ook kon, stoorde je je daar niet aan. Hoeveel plezier ik niet heb gehad met computerspellen die waren vormgegeven in joekels van pixels! Mijn fantasie kleurde de lijntjes die ontbraken wel in. Ook het moment dat we thuis een videorecorder kregen kan ik me goed herinneren. De eerste film die ik opnam was Conan The Barbarian met Arnold Schwarzenegger als de barbaar uit de titel. Het bloedige en spannende verhaal sprak me zeer aan. Net als de avonturen van Robin of Sherwood die ik in die tijd op tv zag. Met prachtige muziek van Clannad er onder. Uit puur nostalgische overwegingen maakt die serie nog steeds deel uit van mijn dvd-collectie. En doet de muziek me aan vroeger denken.

Als kind had ik al talent voor nostalgie. Toen ik tien jaar oud was las ik voor het eerst de vertaalde versie van Lord of The Rings: In de Ban van de Ring. En of ik in de ban van de ring was. Het verhaal sleepte me zo mee, dat toen de laatste pagina’s van het boek in zicht kwamen ik het bijna niet uit wilde lezen, omdat ik geen afscheid wilde nemen van Midden-Aarde en de karakters met wie ik meegeleefd had. Vanaf het moment dat ik het boek uit had, heb ik heimwee naar het moment dat ik het voor het eerst las. Sindsdien heb ik het vele malen herlezen, maar die ervaring van verwondering die de eerste keer kenmerkte krijg ik nooit meer terug. Vroeger was niet alles beter, maar mijn beleving van Midden-Aarde wel.


1 reactie

Remco Wachelder · 24 februari 2020 op 08:44

Prachtig verwoord, Tim.

Geef een reactie

Deze website gebruikt Akismet om spam te verminderen. Bekijk hoe je reactie-gegevens worden verwerkt.